Հայ-բուլղարական բարեկամության արահետով

No 131 դպրոցը անվանակոչության օրից ի վեր (1966թ.) աշխատում է ընդգծել հայ ժողովրդի մեծ բարեկամ, բուլղար նշանավոր բանաստեղծ Պեյո Յավորովի անունը կրելու բացառիկ պատիվն ու առաքելությունը` խորապես ըմբռնելով, որ այս վարքագծով ու քաղաքականությամբ ներկայացնում է մի ողջ ժողովուրդ ու պետություն:

Հայ-բուլղարական բարեկամության կամուրջը, շնորհիվ դպրոցի, այսօր դարձել է բանուկ, բացել համագործակցության նոր հորիզոններ: Հայաստան այցելած բոլոր պատվիրակությունները հյուրընկալվում են դպրոցում, տեսնում և հուզվում իրենց ժողովրդի, մշակույթի ու պատմության նկատմամբ առանձնահատուկ վերաբերմունքից:

Մեր երկիր պաշտոնական այցի շրջանակներում դպրոցը պատվել են Բուլղարիայի Հանրապետության նախագահներ Պ.Ստոյանովը, Գ.Փըրվանովը, ԺԺ նախագահ Գ.Պիրինսկին, ԲՀ վարչապետ Ս.Ստանիշևը, կրթության նախարարը և այլք: Սերտ կապեր են հաստատվել Պլովդիվի Յավորովի անվան, Թութունջյանների հայոց և Սոֆիայի Վ.Սարոյանի անվան դպրոցների հետ: Իսկ 2000թ. գարնանը Պլովդիվի համանուն դպրոցի 90-ամյա հոբելյանին մասնակցելու հրավերով Բուլղարիա այցելեց մեր պատվիրակությունը հետևյալ կազմով` տնօրեն Գ.Սաֆարյան, կազմակերպիչ Մ.Ոսկանյան, ռուսաց լեզվի ուսուցչուհի Լ.Սարգսյան և 5 աշակերտներ` Ն.Սաղաթելյան, Զ.Բուռնազյան, Ա.Սարգսյան, Ս.Թերզիյան, Ս.Ասլանյան, որոնք ընտրվել էին նախապես հայտարարված ստեղծագործական մրցույթի արդյունքում:

Դպրոցի ջերմ բարեկամներն են Հայաստանում ԲՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Գեորգի Կարաստամատովը, նախկին դեսպաններ Իվան Իվանչևը, Ստեֆան Դիմիտրովը և Թեոդոր Ստայկովը, հրապարակախոս և կինոռեժիսոր Ցվետանա Պասկալևան, անվանի գրող երջանկահիշատակ Սևդա Սևանը, ԱՕԿՍ-ի «Հայաստան-Բուլղարիա» ընկերության ներկայացուցիչները:

 

“Яворов без да види Армения стана това, което стана Байрон за Елада”

Гарегин Нждех

Средното училище “П. К. Яворов” в град Ереван е основано през учебната 1963/64 година. Скоро след основаването му през 1966 година, в Ереван се организира първата декада на българската култура в Армения. В столицата ни гостуваше една високопрезентабелна делегация от писатели, музиканти и други представители на българската култура. В един от тези слънчеви есенни дни пред новопостроената сграда на училището се състоя тържественото откритие на паметника на български поет. Автор на скулптурата е българският арменец, виден скулптор Грикор Ахаронян, който лично присъстваше на тържеството.

От 1966 г. училището носи името на Пейо Яворов. А кой е Яворов и защо нашето учебно заведение носи неговото име?

След кланетата през 1894/96 г., организирани от турския султан Хамид, около 50000 арменски бежанци намериха убежище в България. Тяхната трагична съдба дълбоко развълнува П. К. Яворов и в него се роди особена любов към арменския народ. “Когато аз пишех стихотворението “Арменци” , попивах перото си не в мастилото, а в морето от мъки и вълнения на арменския народ. Така се роди моето “Арменци” през 1899 година” – пише П. К. Яворов.

След години беше излъчван българския игрален филм “Дело 205 1913 г. П. К. Яворов” в превод на арменски език по първа програма на ереванската телевизия.

Днес, вече повече от половин век, Ереванското средно училище “Пейо Яворов” не само се обявява като образцово училище, а и най-голямото огнище на българо-арменската дружба в столицата. За времето на своето съществуване училището се е стремило да изпълнява великата мисия: да дарява на арменския народ достойни синове, изпълняващи честно неговите национални идеи.

След първия директор Меружан Испирян, чието име по право се произнася с почит и признателност, учебното заведение възглавява опитният педагог и преподавател на арменски език и литература Григор Сафарян, който в републиката се слави с изключителното си умение и самоотверженост при създаването на подобен културно-просветителен учебен център.

За времето на своето 50-годишно съществуване училището са завършили 5500 абитуриенти, от които 97 – със златни и сребърни медали. Днес тук се обучават 938 ученици, ръководени от учителски екип от 62 души.

Средното училище “П. К. Яворов” е известно и със своите извънкласни и извънучилищни мероприятия. Тук действат камерен хор, учителски хор, детски хор, танцов ансамбъл, кръжок по икебана, кабинет-музей за Яворов, кабинет-музей за арменски театър, кабинет-музей за арменско изобразително изкуство и т.н.

За осигуряването на здрава учебно-творческа атмосфера се полагат големи усилия от страна на учителския съвет (директор Гр. Сафарян), членовете ( А. Назарян, И. Геворкян, М. Восканян, А. Хачатурян, А. Лобян), профкомитета (А. Хачатурян), училищното настоятелство К. Авшарян) и т.н.

В рамките на различни официални посещения нашето училище са посещавали Президентите на Република България Петър Стоянов и Георги Първанов, председателят на Парламента на Република България Георги Пирински, министър-председателят на Република България Сергей Станишев, също така министърът на културата на Република България Вежди Рашидов (с неговата инициатива и усилия танцовата група на училището е получила за подарък български народни носии), заместник-министърът на културата на Република България Явор Милушев, заместник-министърът на образованието и науката на Република България Кирчо Атанасов и др.

Днес близки приятели на училището са Извънредният и пълномощен посланик на Република България в Република Армения Георги Карастаматов, който със своето най-радушно и активно присъствие на всички мероприятия на българо-арменската общност, представява гордост и радост не само за училищното настоятелство и учителски колектив, а и самите ученици, от мало до голямо,  бившите посланици почнато от първия посланик д-р Иван Иванчев и последователно д-р Стефан Димитров, г-н Тодор Стайков, също така българската журналистка Цветана Паскалева, известната преводачка на българска литература Маргарит Терзян, арменските училища в София и Пловдив.

Тази година заедно с посолството на Република България в Република Армения нашето училище се готви тържествено да отпразнува 50-годишнината от именуването си.

Надяваме се, че този юбилей ще се превърне в още едно достойно звено от златната верига на вековната арменско-българска дружба.